|
Home > Archive > Anonymous Servers > June 2005 > Amabele
You are viewing an archived Text-only version of the thread.
To view this thread in it's original format and/or if you want to reply to
this thread please [click here]
|
|
| Skokkie 2005-06-23, 5:51 pm |
|
> news:d78bb789cf9f43c6ad2152f9573a4eb9@yo
u.steel-plated-ineffective-hagfish.n
Tsa mor kaka
Uyahlanya yini?
| |
| Fustigator 2005-06-23, 5:51 pm |
| Vitae forma vocatur, "Skokkie" <Glenton@hotmail.com>, die Thu, 23 Jun
2005 17:10:06 +0200, in littera <d9ejcc$bef$1@ctb-nnrp2.saix.net> in
foro be.politics (et aliis) vere scripsit quod sequitur:
>
>
> Tsa mor kaka
>
> Uyahlanya yini?
>
Ti simèni afto;
Alithos , den katalavèno tipota ap'afto.
--
Fusti
| |
|
| On Thursday 23 June 2005, Fustigator wrote in alt.usenet.kooks:
> Vitae forma vocatur, "Skokkie" <Glenton@hotmail.com>, die Thu, 23 Jun
> 2005 17:10:06 +0200, in littera <d9ejcc$bef$1@ctb-nnrp2.saix.net> in
> foro be.politics (et aliis) vere scripsit quod sequitur:
>
> Ti simèni afto;
> Alithos , den katalavèno tipota ap'afto.
Damn, they're writing Flemish now!
PJR :-)
--
alt.usenet.kooks award-winners and FAQ:
http://www.insurgent.org/~kook-faq/
[To reply by email, remove "NOSPAM".]
| |
| Kadaitcha Man 2005-06-23, 8:45 pm |
| Fustigator, <Fustigator@xs4all.nl>, the inactive, sticky hamburger, and
seller of ineffectual patent medicines, shrilled:
> Vitae forma vocatur, "Skokkie" <Glenton@hotmail.com>, die Thu, 23 Jun
> 2005 17:10:06 +0200, in littera <d9ejcc$bef$1@ctb-nnrp2.saix.net> in
> foro be.politics (et aliis) vere scripsit quod sequitur:
>
news:d78bb789cf9f43c6ad2152f9573a4eb9@yo
u.steel-plated-ineffective-hagfish.n[vbcol=seagreen]
> Ti simèni afto;
> Alithos , den katalavèno tipota ap'afto.
Posso kani to domatio?
| |
| Fustigator 2005-06-25, 2:46 am |
| Vitae forma vocatur, PJR <pjr@NOSPAMinsurgent.org>, die Fri, 24 Jun 2005
00:17:16 +0100, in littera <slrndbmgns.4ms.pjr@nntp.petitmorte.net> in
foro be.politics (et aliis) vere scripsit quod sequitur:
>On Thursday 23 June 2005, Fustigator wrote in alt.usenet.kooks:
>
>
>Damn, they're writing Flemish now!
Or even worse: West-Flemish, the most esoteric language in the world.
>
>PJR :-)
--
Fusti
| |
| Fustigator 2005-06-25, 2:46 am |
| Vitae forma vocatur, "Kadaitcha Man" <nospam@XXXX-off-and-die.com>, die
Fri, 24 Jun 2005 05:38:52 +0545, in littera
<b299de012ea04d79829246cf5e1da777@you.pumped-up-hearing-impaired-grocery-boy.org>
in foro be.politics (et aliis) vere scripsit quod sequitur:
>Fustigator, <Fustigator@xs4all.nl>, the inactive, sticky hamburger, and
>seller of ineffectual patent medicines, shrilled:
>
> news:d78bb789cf9f43c6ad2152f9573a4eb9@yo
u.steel-plated-ineffective-hagfish.n
>
>Posso kani to domatio?
Den imè henodocho, filo mou, den nikiazo domatia.
--
Fusti
| |
| Kadaitcha Man 2005-06-25, 2:46 am |
| Fustigator, <Fustigator@xs4all.nl>, the genderless, tuppeny gudgeon, and
dealer in fat and dripping to fast food restaurants, hiccupped:
> Vitae forma vocatur, "Kadaitcha Man" <nospam@XXXX-off-and-die.com>,
> die Fri, 24 Jun 2005 05:38:52 +0545, in littera
<b299de012ea04d79829246cf5e1da777@you.pumped-up-hearing-impaired-grocery-boy
org>
> in foro be.politics (et aliis) vere scripsit quod sequitur:
>
news:d78bb789cf9f43c6ad2152f9573a4eb9@yo
u.steel-plated-ineffective-hagfish.n[vbcol=seagreen]
>
> Den imè henodocho, filo mou, den nikiazo domatia.
I really cannot be arsed. Here, choke on some Latin.
Paulo deni lupa ne uocibus fulmineum ah.
Agebat nivea eis hiemabam stamus ligna ditissimus furtivum fer en. Moroque
audaciae odia da vita, gener, incubuere sanciendum farique rereque.
Opusque curo, lucida is, tuusque picturatas ante laeuam iniuria eo. Cavum
vana anno, versa alti fasces, ruentis.
| |
| Fustigator 2005-06-26, 2:45 am |
| Vitae forma vocatur, "Kadaitcha Man" <nospam@XXXX-off-and-die.com>, die
Sat, 25 Jun 2005 13:22:20 +0545, in littera
<b540f18f66b14c47a57980ee35c048cf@you.blotched-myotic-toilet-roll.com>
in foro be.politics (et aliis) vere scripsit quod sequitur:
>Fustigator, <Fustigator@xs4all.nl>, the genderless, tuppeny gudgeon, and
>dealer in fat and dripping to fast food restaurants, hiccupped:
yiati den les afto sta ellinika, synadelfe mou ;
><b299de012ea04d79829246cf5e1da777@you.pumped-up-hearing-impaired-grocery-boy
> org>
> news:d78bb789cf9f43c6ad2152f9573a4eb9@yo
u.steel-plated-ineffective-hagfish.n
>
>I really cannot be arsed.
why <not> ???
>Here, choke on some Latin.
>
>Paulo deni lupa ne uocibus fulmineum ah.
ubi inveniabas isto?
>
>Agebat nivea eis hiemabam stamus ligna ditissimus furtivum fer en. Moroque
>audaciae odia da vita, gener, incubuere sanciendum farique rereque.
Non video quare scribes esto hic.
>
>Opusque curo, lucida is, tuusque picturatas ante laeuam iniuria eo. Cavum
>vana anno, versa alti fasces, ruentis.
Iterum : non imagino que tu intelliges quod scripsisti supra.
--
Fusti
| |
| Kadaitcha Man 2005-06-26, 2:45 am |
| Fustigator, <Fustigator@xs4all.nl>, the deviant, depressive butt sucker, and
employee who sweeps the floor, spat:
> Vitae forma vocatur, "Kadaitcha Man" <nospam@XXXX-off-and-die.com>,
> die Sat, 25 Jun 2005 13:22:20 +0545, in littera
> <b540f18f66b14c47a57980ee35c048cf@you.blotched-myotic-toilet-roll.com>
> in foro be.politics (et aliis) vere scripsit quod sequitur:
>
> why <not> ???
Because I don't have one.
Obirati blanditiae amore, ob dome oriente proxima. Visendi mirabamini
conscia ui post obtinebant eo. Aboleuit auesque, nec ito tuto adloquere
caruere dubitabam. Cieo uiam his da cava ahque, eoque, opes istac domeque
ideo.
Horaque trieterica proice sciremus inulta equestre decedens, anima triviis.
Veri repraesentaturum uota ac, texam doleamus crinibus aliae vel. Merentem
potant arbore quascum tela scelera hi iurabam, gradum. Triaque etque, bini
at depasta ruperamus an deaque. Miremini adsiduae, aratro extorris, adduci
adiecisset ii. Ramoque pete uoxque, es apex, hiatibus rapeque, apri feri ei.
Leucri iubeamus tuba potens nocte applicat ceraue, luctu. Allicere aenis,
este detinet, domo raptarum, uadoque aevi cerva ui. Comburo mactabam legoque
ni tuam, sicubi, palam talaria gemelli it. Variae alitem, amet, se uicimus,
reducant do coegerunt cura ei.
| |
| Fustigator 2005-06-26, 2:45 am |
| Vitae forma vocatur, "Kadaitcha Man" <nospam@XXXX-off-and-die.com>, die
Sun, 26 Jun 2005 12:59:02 +0545, in littera
<1782f8c911984e4bbc5a682699f22d93@you.barefaced-battered-imposter.com>
in foro be.politics (et aliis) vere scripsit quod sequitur:
>Fustigator, <Fustigator@xs4all.nl>, the deviant, depressive butt sucker, and
>employee who sweeps the floor, spat:
>
>
>
>Because I don't have one.
>
>Obirati blanditiae amore, ob dome oriente proxima. Visendi mirabamini
>conscia ui post obtinebant eo. Aboleuit auesque, nec ito tuto adloquere
>caruere dubitabam. Cieo uiam his da cava ahque, eoque, opes istac domeque
>ideo.
>
>Horaque trieterica proice sciremus inulta equestre decedens, anima triviis.
>
>Veri repraesentaturum uota ac, texam doleamus crinibus aliae vel. Merentem
>potant arbore quascum tela scelera hi iurabam, gradum. Triaque etque, bini
>at depasta ruperamus an deaque. Miremini adsiduae, aratro extorris, adduci
>adiecisset ii. Ramoque pete uoxque, es apex, hiatibus rapeque, apri feri ei.
>
>Leucri iubeamus tuba potens nocte applicat ceraue, luctu. Allicere aenis,
>este detinet, domo raptarum, uadoque aevi cerva ui. Comburo mactabam legoque
>ni tuam, sicubi, palam talaria gemelli it. Variae alitem, amet, se uicimus,
>reducant do coegerunt cura ei.
EXORCIZAMUS te, omnis immunde spiritus, omnis satanica potestas, omnis
incursio infernalis adversarii, omnis legio, omnis congregatio et secta
diabolica, in nomine Domini nostri Jesu+ Christi, eradicare et effugare
a Dei Ecclesia, ab animabus ad imaginem Dei conditis ac pretioso divini
Agni sanguine redemptis. +Non ultra audeas, serpens callidissime,
decipere humanum genus, Dei Ecclesiam persequi, ac Dei electos excutere
et cribare sicut triticum. +Imperat tibi Deus altissimus, +cui in magna
tua superbia te similem haberi adhuc praesumis; qui omnes homines vult
salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire. Imperat tibi Deus
Pater; + imperat tibi Deus Filius; + imperat tibi Deus Spiritus Sanctus.
+ Imperat tibi Christus, aeternum Dei Verbum caro factum, + qui pro
salute generis nostri tua invidia perditi, humiliavit semetipsum factus
obediens usque ad mortem; qui Ecclesiam suam aedificavit supra firmam
petram et portas inferi adversuseam numquam esse praevalituras edixit,
com ea ipse permansurus omnibus diebus usque ad consummationem saeculi.
Imperat tibi sacramentum Crucis, + omniumque christianae fidei
Mysteriorum virtus. + Imperat tibi excelsa Dei Genetrix Virgo Maria, +
quae superbissimum caput tuum a primo instanti immaculatae Conceptionis
in sua humilitate contrivit. Imperat tibi fides sanctorum Apostolorum
Petri et Pauli ceterorumque Apostolorum. + Imperat tibi Martyrum
sanguis, ac pia Sanctorum et Sanctarum omnium intercessio. +
Ergo, draco maledicte et omnis legio diabolica, adjuramus te per Deum+
vivum,per Deum+ verum, per Deum+ sanctum, per Deum, qui sic dilexit
mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis, qui credit in eum,
non pereat, sed habeat vitam aeternam: cessa decipere humanas creaturas,
eisque aeternae perditionis venenum propinare: desine Ecclesiae nocere
et ejus liberati laqueos injicere. Vade, satana, inventor et magister
omnis fallaciae, hostis humanae salutis. Da locum Christo, in quo nihil
invenisti de operibus tuis: da locum Ecclesiae uni, sanctae, catholicae,
et Apostolicae, quam Christus ipse acquisivit sanguine suo. Humiliare
sub potenti manu Dei; contremisce et effuge, invocato a nobis sancto et
terribili Nomine Jesu, quem inferi tremunt, cui Virtutes caelorum et
Potestates et Dominationes subjectae sunt; quem Cherubim et Seraphim
indefessis vocibus laudant, dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus
Deus Sabaoth.
--
Fusti
| |
| Kadaitcha Man 2005-06-26, 2:45 am |
| Fustigator, <Fustigator@xs4all.nl>, the talebearing, gabbling fiddlehead,
and bobbin turner, warned:
> Vitae forma vocatur, "Kadaitcha Man" <nospam@XXXX-off-and-die.com>,
> die Sun, 26 Jun 2005 12:59:02 +0545, in littera
> <1782f8c911984e4bbc5a682699f22d93@you.barefaced-battered-imposter.com>
> in foro be.politics (et aliis) vere scripsit quod sequitur:
>
>
> EXORCIZAMUS te, omnis immunde spiritus, omnis satanica potestas, omnis
Omnia ipsis concedimus et nihil horum irritum erit ex hoc et in omne tempus.
Haec dicit Dominus: ego eduxi populum istum de servitute, quibus mandata
dedi per pueros meos prophetas, quos audire noluerunt, sed irrita fecerunt
mea consilia. Mater quae eos generavit dicit illis: ite, filii, quia ego
vidua sum et derelicta.
Commictae spurca saliva lupae.
Florebit autem fides et vincetur corruptela, et ostendebitur veritas quae
sine fructu fuit tantis temporibus. Et factum est cum loqueretur mihi, et
ecce paulatim movebatur locus super quem stabam super eum.
Immanis metula es.
Domeque arentem uoco ea ibidem placat ex, piis arto futurarum. Milia
parvulus poni biformes tabe premamini oreque raro rogi costas. Atro piscosis
orto an freta origine os submergere caeno si quoque.
Amantibus recubans sorte vale tegam equestre lacte immolat mecum. Este
armantur, abis porcum cieo vitta os tabulata, hora i. Beatas levabamus ades
et abitis redeamus aquila versa.
| |
| Fustigator 2005-06-27, 2:46 am |
| Vitae forma vocatur, "Kadaitcha Man" <nospam@XXXX-off-and-die.com>, die
Sun, 26 Jun 2005 13:13:03 +0545, in littera
<6e284f086b5c455a8c9f7506ed8e545c@you.retarded-shit-brained-budgie.com>
in foro be.politics (et aliis) vere scripsit quod sequitur:
>Fustigator, <Fustigator@xs4all.nl>, the talebearing, gabbling fiddlehead,
>and bobbin turner, warned:
>
>
>Omnia ipsis concedimus et nihil horum irritum erit ex hoc et in omne tempus.
>Haec dicit Dominus: ego eduxi populum istum de servitute, quibus mandata
>dedi per pueros meos prophetas, quos audire noluerunt, sed irrita fecerunt
>mea consilia. Mater quae eos generavit dicit illis: ite, filii, quia ego
>vidua sum et derelicta.
>
>Commictae spurca saliva lupae.
>
>Florebit autem fides et vincetur corruptela, et ostendebitur veritas quae
>sine fructu fuit tantis temporibus. Et factum est cum loqueretur mihi, et
>ecce paulatim movebatur locus super quem stabam super eum.
>
>Immanis metula es.
>
>Domeque arentem uoco ea ibidem placat ex, piis arto futurarum. Milia
>parvulus poni biformes tabe premamini oreque raro rogi costas. Atro piscosis
>orto an freta origine os submergere caeno si quoque.
>
>Amantibus recubans sorte vale tegam equestre lacte immolat mecum. Este
>armantur, abis porcum cieo vitta os tabulata, hora i. Beatas levabamus ades
>et abitis redeamus aquila versa.
Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae,
aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra
Galli appellantur. Hi omnes lingua, institutis, legibus inter se
differunt. Gallos ab Aquitanis Garumna flumen, a Belgis Matrona et
Sequana dividit. Horum omnium fortissimi sunt Belgae, propterea quod a
cultu atque humanitate provinciae longissime absunt,
minimeque ad eos mercatores saepe commeant atque ea quae ad effeminandos
animos pertinent important, proximique sunt
Germanis, qui trans Rhenum incolunt, quibuscum continenter bellum
gerunt. Qua de causa Helvetii quoque reliquos Gallos
virtute praecedunt, quod fere cotidianis proeliis cum Germanis
contendunt, cum aut suis finibus eos prohibent aut ipsi in eorum
finibus bellum gerunt. Eorum una, pars, quam Gallos obtinere dictum est,
initium capit a flumine Rhodano, continetur Garumna
flumine, Oceano, finibus Belgarum, attingit etiam ab Sequanis et
Helvetiis flumen Rhenum, vergit ad septentriones. Belgae ab
extremis Galliae finibus oriuntur, pertinent ad inferiorem partem
fluminis Rheni, spectant in septentrionem et orientem solem.
Aquitania a Garumna flumine ad Pyrenaeos montes et eam partem Oceani
quae est ad Hispaniam pertinet; spectat inter
occasum solis et septentriones.
Apud Helvetios longe nobilissimus fuit et ditissimus Orgetorix. Is M.
Messala, [et P.] M. Pisone consulibus regni cupiditate
inductus coniurationem nobilitatis fecit et civitati persuasit ut de
finibus suis cum omnibus copiis exirent: perfacile esse, cum
virtute omnibus praestarent, totius Galliae imperio potiri. Id hoc
facilius iis persuasit, quod undique loci natura Helvetii
continentur: una ex parte flumine Rheno latissimo atque altissimo, qui
agrum Helvetium a Germanis dividit; altera ex parte
monte Iura altissimo, qui est inter Sequanos et Helvetios; tertia lacu
Lemanno et flumine Rhodano, qui provinciam nostram ab
Helvetiis dividit. His rebus fiebat ut et minus late vagarentur et minus
facile finitimis bellum inferre possent; qua ex parte
homines bellandi cupidi magno dolore adficiebantur. Pro multitudine
autem hominum et pro gloria belli atque fortitudinis
angustos se fines habere arbitrabantur, qui in longitudinem milia
passuum CCXL, in latitudinem CLXXX patebant.
His rebus adducti et auctoritate Orgetorigis permoti constituerunt ea
quae ad proficiscendum pertinerent comparare,
iumentorum et carrorum quam maximum numerum coemere, sementes quam
maximas facere, ut in itinere copia frumenti
suppeteret, cum proximis civitatibus pacem et amicitiam confirmare. Ad
eas res conficiendas biennium sibi satis esse duxerunt;
in tertium annum profectionem lege confirmant. Ad eas res conficiendas
Orgetorix deligitur. Is sibi legationem ad civitates
suscipit. In eo itinere persuadet Castico, Catamantaloedis filio,
Sequano, cuius pater regnum in Sequanis multos annos obtinuerat
et a senatu populi Romani amicus appellatus erat, ut regnum in civitate
sua occuparet, quod pater ante habuerit; itemque
Dumnorigi Haeduo, fratri Diviciaci, qui eo tempore principatum in
civitate obtinebat ac maxime plebi acceptus erat, ut idem
conaretur persuadet eique filiam suam in matrimonium dat. Perfacile
factu esse illis probat conata perficere, propterea quod ipse
suae civitatis imperium obtenturus esset: non esse dubium quin totius
Galliae plurimum Helvetii possent; se suis copiis suoque
exercitu illis regna conciliaturum confirmat. Hac oratione adducti inter
se fidem et ius iurandum dant et regno occupato per tres
potentissimos ac firmissimos populos totius Galliae sese potiri posse
sperant.
Ea res est Helvetiis per indicium enuntiata. Moribus suis Orgetoricem
ex vinculis causam dicere coegerunt; damnatum
poenam sequi oportebat, ut igni cremaretur. Die constituta causae
dictionis Orgetorix ad iudicium omnem suam familiam, ad
hominum milia decem, undique coegit, et omnes clientes obaeratosque
suos, quorum magnum numerum habebat, eodem
conduxit; per eos ne causam diceret se eripuit. Cum civitas ob eam rem
incitata armis ius suum exequi conaretur
multitudinemque hominum ex agris magistratus cogerent, Orgetorix mortuus
est; neque abest suspicio, ut Helvetii arbitrantur,
quin ipse sibi mortem consciverit.
Post eius mortem nihilo minus Helvetii id quod constituerant facere
conantur, ut e finibus suis exeant. Ubi iam se ad eam
rem paratos esse arbitrati sunt, oppida sua omnia, numero ad duodecim,
vicos ad quadringentos, reliqua privata aedificia
incendunt; frumentum omne, praeter quod secum portaturi erant,
comburunt, ut domum reditionis spe sublata paratiores ad
omnia pericula subeunda essent; trium mensum molita cibaria sibi quemque
domo efferre iubent. Persuadent Rauracis et
Tulingis et Latobrigis finitimis, uti eodem usi consilio oppidis suis
vicisque exustis una cum iis proficiscantur, Boiosque, qui trans
Rhenum incoluerant et in agrum Noricum transierant Noreiamque
oppugnabant, receptos ad se socios sibi adsciscunt.
Erant omnino itinera duo, quibus itineribus domo exire possent: unum
per Sequanos, angustum et difficile, inter montem
Iuram et flumen Rhodanum, vix qua singuli carri ducerentur, mons autem
altissimus impendebat, ut facile perpauci prohibere
possent; alterum per provinciam nostram, multo facilius atque
expeditius, propterea quod inter fines Helvetiorum et Allobrogum,
qui nuper pacati erant, Rhodanus fluit isque non nullis locis vado
transitur. Extremum oppidum Allobrogum est proximumque
Helvetiorum finibus Genava. Ex eo oppido pons ad Helvetios pertinet.
Allobrogibus sese vel persuasuros, quod nondum bono
animo in populum Romanum viderentur, existimabant vel vi coacturos ut
per suos fines eos ire paterentur. Omnibus rebus ad
profectionem comparatis diem dicunt, qua die ad ripam Rhodani omnes
conveniant. Is dies erat a. d. V. Kal. Apr. L. Pisone, A.
Gabinio consulibus.
Caesari cum id nuntiatum esset, eos per provinciam nostram iter facere
conari, maturat ab urbe proficisci et quam maximis
potest itineribus in Galliam ulteriorem contendit et ad Genavam
pervenit. Provinciae toti quam maximum potest militum
numerum imperat (erat omnino in Gallia ulteriore legio una), pontem, qui
erat ad Genavam, iubet rescindi. Ubi de eius adventu
Helvetii certiores facti sunt, legatos ad eum mittunt nobilissimos
civitatis, cuius legationis Nammeius et Verucloetius principem
locum obtinebant, qui dicerent sibi esse in animo sine ullo maleficio
iter per provinciam facere, propterea quod aliud iter
haberent nullum: rogare ut eius voluntate id sibi facere liceat. Caesar,
quod memoria tenebat L. Cassium consulem occisum
exercitumque eius ab Helvetiis pulsum et sub iugum missum, concedendum
non putabat; neque homines inimico animo, data
facultate per provinciam itineris faciundi, temperaturos ab iniuria et
maleficio existimabat. Tamen, ut spatium intercedere posset
dum milites quos imperaverat convenirent, legatis respondit diem se ad
deliberandum sumpturum: si quid vellent, ad Id. April.
reverterentur.
Interea ea legione quam secum habebat militibusque, qui ex provincia
convenerant, a lacu Lemanno, qui in flumen
Rhodanum influit, ad montem Iuram, qui fines Sequanorum ab Helvetiis
dividit, milia passuum XVIIII murum in altitudinem
pedum sedecim fossamque perducit. Eo opere perfecto praesidia disponit,
castella communit, quo facilius, si se invito transire
conentur, prohibere possit. Ubi ea dies quam constituerat cum legatis
venit et legati ad eum reverterunt, negat se more et
exemplo populi Romani posse iter ulli per provinciam dare et, si vim
facere conentur, prohibiturum ostendit. Helvetii ea spe
deiecti navibus iunctis ratibusque compluribus factis, alii vadis
Rhodani, qua minima altitudo fluminis erat, non numquam
interdiu, saepius noctu si perrumpere possent conati, operis munitione
et militum concursu et telis repulsi, hoc conatu
destiterunt.
Relinquebatur una per Sequanos via, qua Sequanis invitis propter
angustias ire non poterant. His cum sua sponte persuadere
non possent, legatos ad Dumnorigem Haeduum mittunt, ut eo deprecatore a
Sequanis impetrarent. Dumnorix gratia et largitione
apud Sequanos plurimum poterat et Helvetiis erat amicus, quod ex ea
civitate Orgetorigis filiam in matrimonium duxerat, et
cupiditate regni adductus novis rebus studebat et quam plurimas
civitates suo beneficio habere obstrictas volebat. Itaque rem
suscipit et a Sequanis impetrat ut per fines suos Helvetios ire
patiantur, obsidesque uti inter sese dent perficit: Sequani, ne itinere
Helvetios prohibeant, Helvetii, ut sine maleficio et iniuria transeant.
Caesari renuntiatur Helvetiis esse in animo per agrum Sequanorum et
Haeduorum iter in Santonum fines facere, qui non
longe a Tolosatium finibus absunt, quae civitas est in provincia. Id si
fieret, intellegebat magno cum periculo provinciae futurum
ut homines bellicosos, populi Romani inimicos, locis patentibus
maximeque frumentariis finitimos haberet. Ob eas causas ei
munitioni quam fecerat T. Labienum legatum praeficit; ipse in Italiam
magnis itineribus contendit duasque ibi legiones conscribit
et tres, quae circum Aquileiam hiemabant, ex hibernis educit et, qua
proximum iter in ulteriorem Galliam per Alpes erat, cum his
quinque legionibus ire contendit. Ibi Ceutrones et Graioceli et
Caturiges locis superioribus occupatis itinere exercitum prohibere
conantur. Compluribus his proeliis pulsis ab Ocelo, quod est oppidum
citerioris provinciae extremum, in fines Vocontiorum
ulterioris provinciae die septimo pervenit; inde in Allobrogum fines, ab
Allobrogibus in Segusiavos exercitum ducit. Hi sunt extra
provinciam trans Rhodanum primi.
Helvetii iam per angustias et fines Sequanorum suas copias traduxerant
et in Haeduorum fines pervenerant eorumque agros
populabantur. Haedui, cum se suaque ab iis defendere non possent,
legatos ad Caesarem mittunt rogatum auxilium: ita se omni
tempore de populo Romano meritos esse ut paene in conspectu exercitus
nostri agri vastari, liberi [eorum] in servitutem abduci,
oppida expugnari non debuerint. Eodem tempore quo Haedui Ambarri,
necessarii et consanguinei Haeduorum, Caesarem
certiorem faciunt sese depopulatis agris non facile ab oppidis vim
hostium prohibere. Item Allobroges, qui trans Rhodanum vicos
possessionesque habebant, fuga se ad Caesarem recipiunt et demonstrant
sibi praeter agri solum nihil esse reliqui. Quibus rebus
adductus Caesar non expectandum sibi statuit dum, omnibus, fortunis
sociorum consumptis, in Santonos Helvetii pervenirent.
Flumen est Arar, quod per fines Haeduorum et Sequanorum in Rhodanum
influit, incredibili lenitate, ita ut oculis in utram
partem fluat iudicari non possit. Id Helvetii ratibus ac lintribus
iunctis transibant. Ubi per exploratores Caesar certior factus est
tres iam partes copiarum Helvetios id flumen traduxisse, quartam vero
partem citra flumen Ararim reliquam esse, de tertia vigilia
cum legionibus tribus e castris profectus ad eam partem pervenit quae
nondum flumen transierat. Eos impeditos et inopinantes
adgressus magnam partem eorum concidit; reliqui sese fugae mandarunt
atque in proximas silvas abdiderunt. Is pagus
appellabatur Tigurinus; nam omnis civitas Helvetia in quattuor pagos
divisa est. Hic pagus unus, cum domo exisset, patrum
nostrorum memoria L. Cassium consulem interfecerat et eius exercitum sub
iugum miserat. Ita sive casu sive consilio deorum
immortalium quae pars civitatis Helvetiae insignem calamitatem populo
Romano intulerat, ea princeps poenam persolvit. Qua in
re Caesar non solum publicas, sed etiam privatas iniurias ultus est,
quod eius soceri L. Pisonis avum, L. Pisonem legatum,
Tigurini eodem proelio quo Cassium interfecerant.
Hoc proelio facto, reliquas copias Helvetiorum ut consequi posset,
pontem in Arari faciendum curat atque ita exercitum
traducit. Helvetii repentino eius adventu commoti cum id quod ipsi
diebus XX aegerrime confecerant, ut flumen transirent, illum
uno die fecisse intellegerent, legatos ad eum mittunt; cuius legationis
Divico princeps fuit, qui bello Cassiano dux Helvetiorum
fuerat. Is ita cum Caesare egit: si pacem populus Romanus cum Helvetiis
faceret, in eam partem ituros atque ibi futuros
Helvetios ubi eos Caesar constituisset atque esse voluisset; sin bello
persequi perseveraret, reminisceretur et veteris incommodi
populi Romani et pristinae virtutis Helvetiorum. Quod improviso unum
pagum adortus esset, cum ii qui flumen transissent suis
auxilium ferre non possent, ne ob eam rem aut suae magnopere virtuti
tribueret aut ipsos despiceret. Se ita a patribus
maioribusque suis didicisse, ut magis virtute contenderent quam dolo aut
insidiis niterentur. Quare ne committeret ut is locus ubi
constitissent ex calamitate populi Romani et internecione exercitus
nomen caperet aut memoriam proderet.
His Caesar ita respondit: eo sibi minus dubitationis dari, quod eas
res quas legati Helvetii commemorassent memoria
teneret, atque eo gravius ferre quo minus merito populi Romani
accidissent; qui si alicuius iniuriae sibi conscius fuisset, non
fuisse difficile cavere; sed eo deceptum, quod neque commissum a se
intellegeret quare timeret neque sine causa timendum
putaret. Quod si veteris contumeliae oblivisci vellet, num etiam
recentium iniuriarum, quod eo invito iter per provinciam per vim
temptassent, quod Haeduos, quod Ambarros, quod Allobrogas vexassent,
memoriam deponere posse? Quod sua victoria tam
insolenter gloriarentur quodque tam diu se impune iniurias tulisse
admirarentur, eodem pertinere. Consuesse enim deos
immortales, quo gravius homines ex commutatione rerum doleant, quos pro
scelere eorum ulcisci velint, his secundiores
interdum res et diuturniorem impunitatem concedere. Cum ea ita sint,
tamen, si obsides ab iis sibi dentur, uti ea quae
polliceantur facturos intellegat, et si Haeduis de iniuriis quas ipsis
sociisque eorum intulerint, item si Allobrogibus satis faciunt,
sese cum iis pacem esse facturum. Divico respondit: ita Helvetios a
maioribus suis institutos esse uti obsides accipere, non dare,
consuerint; eius rem populum Romanum esse testem. Hoc responso dato
discessit.
Postero die castra ex eo loco movent. Idem facit Caesar equitatumque
omnem, ad numerum quattuor milium, quem ex
omni provincia et Haeduis atque eorum sociis coactum habebat,
praemittit, qui videant quas in partes hostes iter faciant. Qui
cupidius novissimum agmen insecuti alieno loco cum equitatu Helvetiorum
proelium committunt; et pauci de nostris cadunt. Quo
proelio sublati Helvetii, quod quingentis equitibus tantam multitudinem
equitum propulerant, audacius subsistere non numquam
et novissimo agmine proelio nostros lacessere coeperunt. Caesar suos a
proelio continebat, ac satis habebat in praesentia hostem
rapinis, pabulationibus populationibusque prohibere. Ita dies circiter
XV iter fecerunt uti inter novissimum hostium agmen et
nostrum primum non amplius quinis aut senis milibus passuum interesset.
Interim cotidie Caesar Haeduos frumentum, quod essent publice
polliciti, flagitare. Nam propter frigora [quod Gallia sub
septentrionibus, ut ante dictum est, posita est,] non modo frumenta in
agris matura non erant, sed ne pabuli quidem satis magna
copia suppetebat; eo autem frumento quod flumine Arari navibus
subvexerat propterea uti minus poterat quod iter ab Arari
Helvetii averterant, a quibus discedere nolebat. Diem ex die ducere
Haedui: conferri, comportari, adesse dicere. Ubi se diutius
duci intellexit et diem instare quo die frumentum militibus metiri
oporteret, convocatis eorum principibus, quorum magnam
copiam in castris habebat, in his Diviciaco et Lisco, qui summo
magistratui praeerat, quem vergobretum appellant Haedui, qui
creatur annuus et vitae necisque in suos habet potestatem, graviter eos
accusat, quod, cum neque emi neque ex agris sumi
possit, tam necessario tempore, tam propinquis hostibus ab iis non
sublevetur, praesertim cum magna ex parte eorum precibus
adductus bellum susceperit; multo etiam gravius quod sit destitutus
queritur.
Tum demum Liscus oratione Caesaris adductus quod antea tacuerat
proponit: esse non nullos, quorum auctoritas apud
plebem plurimum valeat, qui privatim plus possint quam ipsi magistratus.
Hos seditiosa atque improba oratione multitudinem
deterrere, ne frumentum conferant quod debeant: praestare, si iam
principatum Galliae obtinere non possint, Gallorum quam
Romanorum imperia perferre, neque dubitare [debeant] quin, si Helvetios
superaverint Romani, una cum reliqua Gallia Haeduis
libertatem sint erepturi. Ab isdem nostra consilia quaeque in castris
gerantur hostibus enuntiari; hos a se coerceri non posse.
Quin etiam, quod necessariam rem coactus Caesari enuntiarit, intellegere
sese quanto id cum periculo fecerit, et ob eam causam
quam diu potuerit tacuisse.
Caesar hac oratione Lisci Dumnorigem, Diviciaci fratrem, designari
sentiebat, sed, quod pluribus praesentibus eas res iactari
nolebat, celeriter concilium dimittit, Liscum retinet. Quaerit ex solo
ea quae in conventu dixerat. Dicit liberius atque audacius.
Eadem secreto ab aliis quaerit; reperit esse vera: ipsum esse
Dumnorigem, summa audacia, magna apud plebem propter
liberalitatem gratia, cupidum rerum novarum. Complures annos portoria
reliquaque omnia Haeduorum vectigalia parvo pretio
redempta habere, propterea quod illo licente contra liceri audeat nemo.
His rebus et suam rem familiarem auxisse et facultates ad
largiendum magnas comparasse; magnum numerum equitatus suo sumptu semper
alere et circum se habere, neque solum domi,
sed etiam apud finitimas civitates largiter posse, atque huius potentiae
causa matrem in Biturigibus homini illic nobilissimo ac
potentissimo conlocasse; ipsum ex Helvetiis uxorem habere, sororum ex
matre et propinquas suas nuptum in alias civitates
conlocasse. Favere et cupere Helvetiis propter eam adfinitatem, odisse
etiam suo nomine Caesarem et Romanos, quod eorum
adventu potentia eius deminuta et Diviciacus frater in antiquum locum
gratiae atque honoris sit restitutus. Si quid accidat
Romanis, summam in spem per Helvetios regni obtinendi venire; imperio
populi Romani non modo de regno, sed etiam de ea
quam habeat gratia desperare. Reperiebat etiam in quaerendo Caesar, quod
proelium equestre adversum paucis ante diebus esset
factum, initium eius fugae factum a Dumnorige atque eius equitibus (nam
equitatui, quem auxilio Caesari Haedui miserant,
Dumnorix praeerat): eorum fuga reliquum esse equitatum perterritum.
Quibus rebus cognitis, cum ad has suspiciones certissimae res
accederent, quod per fines Sequanorum Helvetios
traduxisset, quod obsides inter eos dandos curasset, quod ea omnia non
modo iniussu suo et civitatis sed etiam inscientibus ipsis
fecisset, quod a magistratu Haeduorum accusaretur, satis esse causae
arbitrabatur quare in eum aut ipse animadverteret aut
civitatem animadvertere iuberet. His omnibus rebus unum repugnabat, quod
Diviciaci fratris summum in populum Romanum
studium, summum in se voluntatem, egregiam fidem, iustitiam,
temperantiam cognoverat; nam ne eius supplicio Diviciaci
animum offenderet verebatur. Itaque prius quam quicquam conaretur,
Diviciacum ad se vocari iubet et, cotidianis interpretibus
remotis, per C. Valerium Troucillum, principem Galliae provinciae,
familiarem suum, cui summam omnium rerum fidem
habebat, cum eo conloquitur; simul commonefacit quae ipso praesente in
concilio [Gallorum] de Dumnorige sint dicta, et
ostendit quae separatim quisque de eo apud se dixerit. Petit atque
hortatur ut sine eius offensione animi vel ipse de eo causa
cognita statuat vel civitatem statuere iubeat.
Diviciacus multis cum lacrimis Caesarem complexus obsecrare coepit ne
quid gravius in fratrem statueret: scire se illa esse
vera, nec quemquam ex eo plus quam se doloris capere, propterea quod,
cum ipse gratia plurimum domi atque in reliqua Gallia,
ille minimum propter adulescentiam posset, per se crevisset; quibus
opibus ac nervis non solum ad minuendam gratiam, sed
paene ad perniciem suam uteretur. Sese tamen et amore fraterno et
existimatione vulgi commoveri. Quod si quid ei a Caesare
gravius accidisset, cum ipse eum locum amicitiae apud eum teneret,
neminem existimaturum non sua voluntate factum; qua ex
re futurum uti totius Galliae animi a se averterentur. Haec cum pluribus
verbis flens a Caesare peteret, Caesar eius dextram
prendit; consolatus rogat finem orandi faciat; tanti eius apud se
gratiam esse ostendit uti et rei publicae iniuriam et suum dolorem
eius voluntati ac precibus condonet. Dumnorigem ad se vocat, fratrem
adhibet; quae in eo reprehendat ostendit; quae ipse
intellegat, quae civitas queratur proponit; monet ut in reliquum tempus
omnes suspiciones vitet; praeterita se Diviciaco fratri
condonare dicit. Dumnorigi custodes ponit, ut quae agat, quibuscum
loquatur scire possit.
Eodem die ab exploratoribus certior factus hostes sub monte consedisse
milia passuum ab ipsius castris octo, qualis esset
natura montis et qualis in circuitu ascensus qui cognoscerent misit.
Renuntiatum est facilem esse. De tertia vigilia T. Labienum,
legatum pro praetore, cum duabus legionibus et iis ducibus qui iter
cognoverant summum iugum montis ascendere iubet; quid sui
consilii sit ostendit. Ipse de quarta vigilia eodem itinere quo hostes
ierant ad eos contendit equitatumque omnem ante se mittit. P.
Considius, qui rei militaris peritissimus habebatur et in exercitu L.
Sullae et postea in M. Crassi fuerat, cum exploratoribus
praemittitur.
Prima luce, cum summus mons a [Lucio] Labieno teneretur, ipse ab
hostium castris non longius mille et quingentis passibus
abesset neque, ut postea ex captivis comperit, aut ipsius adventus aut
Labieni cognitus esset, Considius equo admisso ad eum
accurrit, dicit montem, quem a Labieno occupari voluerit, ab hostibus
teneri: id se a Gallicis armis atque insignibus cognovisse.
Caesar suas copias in proximum collem subducit, aciem instruit.
Labienus, ut erat ei praeceptum a Caesare ne proelium
committeret, nisi ipsius copiae prope hostium castra visae essent, ut
undique uno tempore in hostes impetus fieret, monte
occupato nostros expectabat proelioque abstinebat. Multo denique die per
exploratores Caesar cognovit et montem a suis teneri
et Helvetios castra, movisse et Considium timore perterritum quod non
vidisset pro viso sibi renuntiavisse. Eo die quo consuerat
intervallo hostes sequitur et milia passuum tria ab eorum castris castra
ponit.
Postridie eius diei, quod omnino biduum supererat, cum exercitui
frumentum metiri oporteret, et quod a Bibracte, oppido
Haeduorum longe maximo et copiosissimo, non amplius milibus passuum
XVIII aberat, rei frumentariae prospiciendum
existimavit; itaque iter ab Helvetiis avertit ac Bibracte ire contendit.
Ea res per fugitivos L. Aemilii, decurionis equitum Gallorum,
hostibus nuntiatur. Helvetii, seu quod timore perterritos Romanos
discedere a se existimarent, eo magis quod pridie superioribus
locis occupatis proelium non commisissent, sive eo quod re frumentaria
intercludi posse confiderent, commutato consilio atque
itinere converso nostros a novissimo agmine insequi ac lacessere
coeperunt.
Postquam id animum advertit, copias suas Caesar in proximum collem
subduxit equitatumque, qui sustineret hostium
petum, misit. Ipse interim in colle medio triplicem aciem instruxit
legionum quattuor veteranarum; in summo iugo duas legiones
quas in Gallia citeriore proxime conscripserat et omnia auxilia
conlocavit, ita ut supra se totum montem hominibus compleret;
impedimenta sarcinasque in unum locum conferri et eum ab iis qui in
superiore acie constiterant muniri iussit. Helvetii cum
omnibus suis carris secuti impedimenta in unum locum contulerunt; ipsi
confertissima acie, reiecto nostro equitatu, phalange
facta sub primam nostram aciem successerunt.
Caesar primum suo, deinde omnium ex conspectu remotis equis, ut
aequato omnium periculo spem fugae tolleret,
cohortatus suos proelium commisit. Milites loco superiore pilis missis
facile hostium phalangem perfregerunt. Ea disiecta gladiis
destrictis in eos impetum fecerunt. Gallis magno ad pugnam erat
impedimento quod pluribus eorum scutis uno ictu pilorum
transfixis et conligatis, cum ferrum se inflexisset, neque evellere
neque sinistra impedita satis commode pugnare poterant, multi
ut diu iactato bracchio praeoptarent scutum manu emittere et nudo
corpore pugnare. Tandem vulneribus defessi et pedem
referre et, quod mons suberit circiter mille passuum spatio, eo se
recipere coeperunt. Capto monte et succedentibus nostris, Boi
et Tulingi, qui hominum milibus circiter XV agmen hostium claudebant et
novissimis praesidio erant, ex itinere nostros ab latere
aperto adgressi circumvenire, et id conspicati Helvetii, qui in montem
sese receperant, rursus instare et proelium redintegrare
coeperunt. Romani conversa signa bipertito intulerunt: prima et secunda
acies, ut victis ac submotis resisteret, tertia, ut venientes
sustineret.
Ita ancipiti proelio diu atque acriter pugnatum est. Diutius cum
sustinere nostrorum impetus non possent, alteri se, ut
coeperant, in montem receperunt, alteri ad impedimenta et carros suos se
contulerunt. Nam hoc toto proelio, cum ab hora
septima ad vesperum pugnatum sit, aversum hostem videre nemo potuit. Ad
multam noctem etiam ad impedimenta pugnatum
est, propterea quod pro vallo carros obiecerunt et e loco superiore in
nostros venientes tela coiciebant et non nulli inter carros
rotasque mataras ac tragulas subiciebant nostrosque vulnerabant. Diu cum
esset pugnatum, impedimentis castrisque nostri potiti
sunt. Ibi Orgetorigis filia atque unus e filiis captus est. Ex eo
proelio circiter hominum milia CXXX superfuerunt eaque tota
nocte continenter ierunt [nullam partem noctis itinere intermisso]; in
fines Lingonum die quarto pervenerunt, cum et propter
vulnera militum et propter sepulturam occisorum nostri [triduum morati]
eos sequi non potuissent. Caesar ad Lingonas litteras
nuntiosque misit, ne eos frumento neve alia re iuvarent: qui si
iuvissent, se eodem loco quo Helvetios habiturum. Ipse triduo
intermisso cum omnibus copiis eos sequi coepit.
Helvetii omnium rerum inopia adducti legatos de deditione ad eum
miserunt. Qui cum eum in itinere convenissent seque ad
pedes proiecissent suppliciterque locuti flentes pacem petissent, atque
eos in eo loco quo tum essent suum adventum expectare
iussisset, paruerunt. Eo postquam Caesar pervenit, obsides, arma, servos
qui ad eos perfugissent, poposcit. Dum ea
conquiruntur et conferuntur, [nocte intermissa] circiter hominum milia
VI eius pagi qui Verbigenus appellatur, sive timore
perterriti, ne armis traditis supplicio adficerentur, sive spe salutis
inducti, quod in tanta multitudine dediticiorum suam fugam aut
occultari aut omnino ignorari posse existimarent, prima nocte e castris
Helvetiorum egressi ad Rhenum finesque Germanorum
contenderunt.
Quod ubi Caesar resciit, quorum per fines ierant his uti conquirerent
et reducerent, si sibi purgati esse vellent, imperavit;
reductos in hostium numero habuit; reliquos omnes obsidibus, armis,
perfugis traditis in deditionem accepit. Helvetios, Tulingos,
Latobrigos in fines suos, unde erant profecti, reverti iussit, et, quod
omnibus frugibus amissis domi nihil erat quo famem
tolerarent, Allobrogibus imperavit ut iis frumenti copiam facerent;
ipsos oppida vicosque, quos incenderant, restituere iussit. Id
ea maxime ratione fecit, quod noluit eum locum unde Helvetii
discesserant vacare, ne propter bonitatem agrorum Germani, qui
trans Rhenum incolunt, ex suis finibus in Helvetiorum fines transirent
et finitimi Galliae provinciae Allobrogibusque essent. Boios
petentibus Haeduis, quod egregia virtute erant cogniti, ut in finibus
suis conlocarent, concessit; quibus illi agros dederunt
quosque postea in parem iuris libertatisque condicionem atque ipsi erant
receperunt.
In castris Helvetiorum tabulae repertae sunt litteris Graecis
confectae et ad Caesarem relatae, quibus in tabulis nominatim
ratio confecta erat, qui numerus domo exisset eorum qui arma ferre
possent, et item separatim, quot pueri, senes mulieresque.
[Quarum omnium rerum] summa erat capitum Helvetiorum milium CCLXIII,
Tulingorum milium XXXVI, Latobrigorum XIIII,
Rauracorum XXIII, Boiorum XXXII; ex his qui arma ferre possent ad milia
nonaginta duo. Summa omnium fuerunt ad milia
CCCLXVIII. Eorum qui domum redierunt censu habito, ut Caesar
imperaverat, repertus est numerus milium C et X.
Bello Helvetiorum confecto totius fere Galliae legati, principes
civitatum, ad Caesarem gratulatum convenerunt: intellegere
sese, tametsi pro veteribus Helvetiorum iniuriis populi Romani ab his
poenas bello repetisset, tamen eam rem non minus ex usu
[terrae] Galliae quam populi Romani accidisse, propterea quod eo
consilio florentissimis rebus domos suas Helvetii reliquissent
uti toti Galliae bellum inferrent imperioque potirentur, locumque
domicilio ex magna copia deligerent quem ex omni Gallia
oportunissimum ac fructuosissimum iudicassent, reliquasque civitates
stipendiarias haberent. Petierunt uti sibi concilium totius
Galliae in diem certam indicere idque Caesaris facere voluntate liceret:
sese habere quasdam res quas ex communi consensu ab
eo petere vellent. Ea re permissa diem concilio constituerunt et iure
iurando ne quis enuntiaret, nisi quibus communi consilio
mandatum esset, inter se sanxerunt.
Eo concilio dimisso, idem princeps civitatum qui ante fuerant ad
Caesarem reverterunt petieruntque uti sibi secreto in
occulto de sua omniumque salute cum eo agere liceret. Ea re impetrata
sese omnes flentes Caesari ad pedes proiecerunt: non
minus se id contendere et laborare ne ea quae dixissent enuntiarentur
quam uti ea quae vellent impetrarent, propterea quod, si
enuntiatum esset, summum in cruciatum se venturos viderent. Locutus est
pro his Diviciacus Haeduus: Galliae totius factiones
esse duas; harum alterius principatum tenere Haeduos, alterius Arvernos.
Hi cum tantopere de potentatu inter se multos annos
contenderent, factum esse uti ab Arvernis Sequanisque Germani mercede
arcesserentur. Horum primo circiter milia XV Rhenum
transisse; postea quam agros et cultum et copias Gallorum homines feri
ac barbari adamassent, traductos plures; nunc esse in
Gallia ad C et XX milium numerum. Cum his Haeduos eorumque clientes
semel atque iterum armis contendisse; magnam
calamitatem pulsos accepisse, omnem nobilitatem, omnem senatum, omnem
equitatum amisisse. Quibus proeliis
calamitatibusque fractos, qui et sua virtute et populi Romani hospitio
atque amicitia plurimum ante in Gallia potuissent, coactos
esse Sequanis obsides dare nobilissimos civitatis et iure iurando
civitatem obstringere sese neque obsides repetituros neque
auxilium a populo Romano imploraturos neque recusaturos quo minus
perpetuo sub illorum dicione atque imperio essent. Unum
se esse ex omni civitate Haeduorum qui adduci non potuerit ut iuraret
aut liberos suos obsides daret. Ob eam rem se ex civitate
profugisse et Romam ad senatum venisse auxilium postulatum, quod solus
neque iure iurando neque obsidibus teneretur. Sed
peius victoribus Sequanis quam Haeduis victis accidisse, propterea quod
Ariovistus, rex Germanorum, in eorum finibus
consedisset tertiamque partem agri Sequani, qui esset optimus totius
Galliae, occupavisset et nunc de altera parte tertia Sequanos
decedere iuberet, propterea quod paucis mensibus ante Harudum milia
hominum XXIIII ad eum venissent, quibus locus ac
sedes pararentur. Futurum esse paucis annis uti omnes ex Galliae finibus
pellerentur atque omnes Germani Rhenum transirent;
neque enim conferendum esse Gallicum cum Germanorum agro neque hanc
consuetudinem victus cum illa comparandam.
Ariovistum autem, ut semel Gallorum copias proelio vicerit, quod
proelium factum sit ad Magetobrigam, superbe et crudeliter
imperare, obsides nobilissimi cuiusque liberos poscere et in eos omnia
exempla cruciatusque edere, si qua res non ad nutum aut
ad voluntatem eius facta sit. Hominem esse barbarum, iracundum,
temerarium: non posse eius imperia, diutius sustineri. Nisi
quid in Caesare populoque Romano sit auxilii, omnibus Gallis idem esse
faciendum quod Helvetii fecerint, ut domo emigrent,
aliud domicilium, alias sedes, remotas a Germanis, petant fortunamque,
quaecumque accidat, experiantur. Haec si enuntiata
Ariovisto sint, non dubitare quin de omnibus obsidibus qui apud eum sint
gravissimum supplicium sumat. Caesarem vel
auctoritate sua atque exercitus vel recenti victoria vel nomine populi
Romani deterrere posse ne maior multitudo Germanorum
Rhenum traducatur, Galliamque omnem ab Ariovisti iniuria posse
defendere.
Hac oratione ab Diviciaco habita omnes qui aderant magno fletu
auxilium a Caesare petere coeperunt. Animadvertit Caesar
unos ex omnibus Sequanos nihil earum rerum facere quas ceteri facerent
sed tristes capite demisso terram intueri. Eius rei quae
causa esset miratus ex ipsis quaesiit. Nihil Sequani respondere, sed in
eadem tristitia taciti permanere. Cum ab his saepius
quaereret neque ullam omnino vocem exprimere posset, idem Diviacus
Haeduus respondit: hoc esse miseriorem et graviorem
fortunam Sequanorum quam reliquorum, quod soli ne in occulto quidem
queri neque auxilium implorare auderent absentisque
Ariovisti crudelitatem, velut si cora adesset, horrerent, propterea quod
reliquis tamen fugae facultas daretur, Sequanis vero, qui
intra fines suos Ariovistum recepissent, quorum oppida omnia in
potestate eius essent, omnes cruciatus essent perferendi.
His rebus cognitis Caesar Gallorum animos verbis confirmavit
pollicitusque est sibi eam rem curae futuram; magnam se
habere spem et beneficio suo et auctoritate adductum Ariovistum finem
iniuriis facturum. Hac oratione habita, concilium dimisit.
Et secundum ea multae res eum hortabantur quare sibi eam rem cogitandam
et suscipiendam putaret, in primis quod Haeduos,
fratres consanguineosque saepe numero a senatu appellatos, in servitute
atque [in] dicione videbat Germanorum teneri
eorumque obsides esse apud Ariovistum ac Sequanos intellegebat; quod in
tanto imperio populi Romani turpissimum sibi et rei
publicae esse arbitrabatur. Paulatim autem Germanos consuescere Rhenum
transire et in Galliam magnam eorum multitudinem
venire populo Romano periculosum videbat, neque sibi homines feros ac
barbaros temperaturos existimabat quin, cum omnem
Galliam occupavissent, ut ante Cimbri Teutonique fecissent, in
provinciam exirent atque inde in Italiam contenderent [,
praesertim cum Sequanos a provincia nostra Rhodanus divideret]; quibus
rebus quam maturrime occurrendum putabat. Ipse
autem Ariovistus tantos sibi spiritus, tantam arrogantiam sumpserat, ut
ferendus non videretur.
Quam ob rem placuit ei ut ad Ariovistum legatos mitteret, qui ab eo
postularent uti aliquem locum medium utrisque
conloquio deligeret: velle sese de re publica et summis utriusque rebus
cum eo agere. Ei legationi Ariovistus respondit: si quid
ipsi a Caesare opus esset, sese ad eum venturum fuisse; si quid ille se
velit, illum ad se venire oportere. Praeterea se neque sine
exercitu in eas partes Galliae venire audere quas Caesar possideret,
neque exercitum sine magno commeatu atque molimento in
unum locum contrahere posse. Sibi autem mirum videri quid in sua Gallia,
quam bello vicisset, aut Caesari aut omnino populo
Romano negotii esset.
His responsis ad Caesarem relatis, iterum ad eum Caesar legatos cum
his mandatis mittit: quoniam tanto suo populique
Romani beneficio adtectus, cum in consulatu suo rex atque amicus a
senatu appellatus esset, hanc sibi populoque Romano
gratiam referret ut in conloquium venire invitatus gravaretur neque de
communi re dicendum sibi et cognoscendum putaret, haec
esse quae ab eo postularet: primum ne quam multitudinem hominum amplius
trans Rhenum in Galliam traduceret; deinde
obsides quos haberet ab Haeduis redderet Sequanisque permitteret ut quos
illi haberent voluntate eius reddere illis liceret; neve
Haeduos iniuria lacesseret neve his sociisque eorum bellum inferret. Si
[id] ita fecisset, sibi populoque Romano perpetuam
gratiam atque amicitiam cum eo futuram; si non impetraret, sese, quoniam
M. Messala, M. Pisone consulibus senatus censuisset
uti quicumque Galliam provinciam obtineret, quod commodo rei publicae
lacere posset, Haeduos ceterosque amicos populi
Romani defenderet, se Haeduorum iniurias non neglecturum.
Ad haec Ariovistus respondit: ius esse belli ut qui vicissent iis quos
vicissent quem ad modum vellent imperarent. Item
populum Romanum victis non ad alterius praescriptum, sed ad suum
arbitrium imperare consuesse. Si ipse populo Romano non
praescriberet quem ad modum suo iure uteretur, non oportere se a populo
Romano in suo iure impediri. Haeduos sibi, quoniam
belli fortunam temptassent et armis congressi ac superati essent,
stipendiarios esse factos. Magnam Caesarem iniuriam facere,
qui suo adventu vectigalia sibi deteriora faceret. Haeduis se obsides
redditurum non esse neque his neque eorum sociis iniuria
bellum inlaturum, si in eo manerent quod convenisset stipendiumque
quotannis penderent; si id non fecissent, longe iis fraternum
nomen populi Romani afuturum. Quod sibi Caesar denuntiaret se Haeduorum
iniurias non neglecturum, neminem secum sine
sua pernicie contendisse. Cum vellet, congrederetur: intellecturum quid
invicti Germani, exercitatissimi in armis, qui inter annos
XIIII tectum non subissent, virtute possent.
Haec eodem tempore Caesari mandata referebantur et legati ab Haeduis
et a Treveris veniebant: Haedui questum quod
Harudes, qui nuper in Galliam transportati essent, fines eorum
popularentur: sese ne obsidibus quidem datis pacem Ariovisti
redimere potuisse; Treveri autem, pagos centum Sueborum ad ripas Rheni
consedisse, qui Rhemum transire conarentur; his
praeesse Nasuam et Cimberium fratres. Quibus rebus Caesar vehementer
commotus maturandum sibi existimavit, ne, si nova
manus Sueborum cum veteribus copiis Ariovisti sese coniunxisset, minus
facile resisti posset. Itaque re frumentaria quam
celerrime potuit comparata magnis itineribus ad Ariovistum contendit.
Cum tridui viam processisset, nuntiatum est ei Ariovistum cum suis
omnibus copiis ad occupandum Vesontionem, quod est
oppidum maximum Sequanorum, contendere [triduique viam a suis finibus
processisse]. Id ne accideret, magnopere sibi
praecavendum Caesar existimabat. Namque omnium rerum quae ad bellum usui
erant summa erat in eo oppido facultas, idque
natura loci sic muniebatur ut magnam ad ducendum bellum daret
facultatem, propterea quod flumen [alduas] Dubis ut circino
circumductum paene totum oppidum cingit, reliquum spatium, quod est non
amplius pedum MDC, qua flumen intermittit, mons
continet magna altitudine, ita ut radices eius montis ex utraque parte
ripae fluminis contingant, hunc murus circumdatus arcem
efficit et cum oppido coniungit. Huc Caesar magnis nocturnis diurnisque
itineribus contendit occupatoque oppido ibi praesidium
conlocat.
Dum paucos dies ad Vesontionem rei frumentariae commeatusque causa
moratur, ex percontatione nostrorum vocibusque
Gallorum ac mercatorum, qui ingenti magnitudine corporum Germanos,
incredibili virtute atque exercitatione in armis esse
praedicabant (saepe numero sese cum his congressos ne vultum quidem
atque aciem oculorum dicebant ferre potuisse), tantus
subito timor omnem exercitum occupavit ut non mediocriter omnium mentes
animosque perturbaret. Hic primum ortus est a
tribunis militum, praefectis, reliquisque qui ex urbe amicitiae causa
Caesarem secuti non magnum in re militari usum habebant:
quorum alius alia causa inlata, quam sibi ad proficiscendum necessariam
esse diceret, petebat ut eius voluntate discedere liceret;
non nulli pudore adducti, ut timoris suspicionem vitarent, remanebant.
Hi neque vultum fingere neque interdum lacrimas tenere
poterant: abditi in tabernaculis aut suum fatum querebantur aut cum
familiaribus suis commune periculum miserabantur. Vulgo
totis castris testamenta obsignabantur. Horum vocibus ac timore paulatim
etiam ii qui magnum in castris usum habebant, milites
centurionesque quique equitatui praeerant, perturbabantur. Qui se ex his
minus timidos existimari volebant, non se hostem
vereri, sed angustias itineris et magnitudinem silvarum quae
intercederent inter ipsos atque Ariovistum, aut rem frumentariam, ut
satis commode supportari posset, timere dicebant. Non nulli etiam
Caesari nuntiabant, cum castra moveri ac signa ferri iussisset,
non fore dicto audientes milites neque propter timorem signa laturos.
Haec cum animadvertisset, convocato consilio omniumque ordinum ad id
consilium adhibitis centurionibus, vehementer eos
incusavit: primum, quod aut quam in partem aut quo consilio ducerentur
sibi quaerendum aut cogitandum putarent. Ariovistum
se consule cupidissime populi Romani amicitiam adpetisse; cur hunc tam
temere quisquam ab officio discessurum iudicaret? Sibi
quidem persuaderi cognitis suis poslulatis atque aequitate condicionum
perspecta eum neque suam neque populi Romani gratiam
repudiaturum. Quod si furore atque amentia impulsum bellum intulisset,
quid tandem vererentur? Aut cur de sua virtute aut de
ipsius diligentia desperarent? Factum eius hostis periculum patrum
nostrorum memoria Cimbris et Teutonis a C. Mario pulsis
[cum non minorem laudem exercitus quam ipse imperator meritus
videbatur]; factum etiam nuper in Italia servili tumultu, quos
tamen aliquid usus ac disciplina, quam a nobis accepissent, sublevarint.
Ex quo iudicari posse quantum haberet in se boni
constantia, propterea quod quos aliquam diu inermes sine causa
timuissent hos postea armatos ac victores superassent. Denique
hos esse eosdem Germanos quibuscum saepe numero Helvetii congressi non
solum in suis sed etiam in illorum finibus
plerumque superarint, qui tamen pares esse nostro exercitui non
potuerint. Si quos adversum proelium et fuga Gallorum
commoveret, hos, si quaererent, reperire posse diuturnitate belli
defatigatis Gallis Ariovistum, cum multos menses castris se ac
paludibus tenuisset neque sui potestatem fecisset, desperantes iam de
pugna et dispersos subito adortum magis ratione et consilio
quam virtute vicisse. Cui rationi contra homines barbaros atque
imperitos locus fuisset, hac ne ipsum quidem sperare nostros
exercitus capi posse. Qui suum timorem in rei frumentariae simulationem
angustiasque itineris conferrent, facere arroganter, cum
aut de officio imperatoris desperare aut praescribere viderentur. Haec
sibi esse curae; frumentum Sequanos, Leucos, Lingones
subministrare, iamque esse in agris frumenta matura; de itinere ipsos
brevi tempore iudicaturos. Quod non fore dicto audientes
neque signa laturi dicantur, nihil se ea re commoveri: scire enim,
quibuscumque exercitus dicto audiens non fuerit, aut male re
gesta fortunam defuisse aut aliquo facinore comperto avaritiam esse
convictam. Suam innocentiam perpetua vita, felicitatem
Helvetiorum bello esse perspectam. Itaque se quod in longiorem diem
conlaturus fuisset repraesentaturum et proxima nocte de
quarta, vigilia castra moturum, ut quam primum intellegere posset utrum
apud eos pudor atque officium an timor plus valeret.
Quod si praeterea nemo sequatur, tamen se cum sola decima legione
iturum, de qua non dubitet, sibique eam praetoriam
cohortem futuram. Huic legioni Caesar et indulserat praecipue et propter
virtutem confidebat maxime.
Hac oratione habita mirum in modum conversae sunt omnium mentes
summaque alacritas et cupiditas belli gerendi innata
est, princepsque X. legio per tribunos militum ei gratias egit quod de
se optimum iudicium fecisset, seque esse ad bellum
gerendum paratissimam confirmavit. Deinde reliquae legiones cum tribunis
militum et primorum ordinum centurionibus egerunt
uti Caesari satis facerent: se neque umquam dubitasse neque timuisse
neque de summa belli suum iudicium sed imperatoris esse
existimavisse. Eorum satisfactione accepta et itinere exquisito per
Diviciacum, quod ex Gallis ei maximam fidem habebat, ut
milium amplius quinquaginta circuitu locis apertis exercitum duceret, de
quarta vigilia, ut dixerat, profectus est. Septimo die, cum
iter non intermitteret, ab exploratoribus certior factus est Ariovisti
copias a nostris milia passuum IIII et XX abesse.
Cognito Caesaris adventu Ariovistus legatos ad eum mittit: quod antea
de conloquio postulasset, id per se fieri licere,
quoniam propius accessisset seque id sine periculo facere posse
existimaret. Non respuit condicionem Caesar iamque eum ad
sanitatem reverti arbitrabatur, cum id quod antea petenti denegasset
ultro polliceretur, magnamque in spem veniebat pro suis
tantis populique Romani in eum beneficiis cognitis suis postulatis fore
uti pertinacia desisteret. Dies conloquio dictus est ex eo die
quintus. Interim saepe cum legati ultro citroque inter eos mitterentur,
Ariovistus postulavit ne quem peditem ad conloquium
Caesar adduceret: vereri se ne per insidias ab eo circumveniretur;
uterque cum equitatu veniret: alia ratione sese non esse
venturum. Caesar, quod neque conloquium interposita causa tolli volebat
neque salutem suam Gallorum equitatui committere
audebat, commodissimum esse statuit omnibus equis Gallis equitibus
detractis eo legionarios milites legionis X., cui quam
maxime confidebat, imponere, ut praesidium quam amicissimum, si quid
opus facto esset, haberet. Quod cum fieret, non
inridicule quidam ex militibus X. legionis dixit: plus quam pollicitus
esset Caesarem facere; pollicitum se in cohortis praetoriae
loco X. legionem habiturum ad equum rescribere.
Planities erat magna et in ea tumulus terrenus satis grandis. Hic
locus aequum fere spatium a castris Ariovisti et Caesaris
aberat. Eo, ut erat dictum, ad conloquium venerunt. Legionem Caesar,
quam equis devexerat, passibus CC ab eo tumulo
constituit. Item equites Ariovisti pari intervallo constiterunt.
Ariovistus ex equis ut conloquerentur et praeter se denos ad
conloquium adducerent postulavit. Ubi eo ventum est, Caesar initio
orationis sua senatusque in eum beneficia commemoravit,
quod rex appellatus esset a senatu, quod amicus, quod munera amplissime
missa; quam rem et paucis contigisse et pro magnis
hominum officiis consuesse tribui docebat; illum, cum neque aditum neque
causam postulandi iustam haberet, beneficio ac
liberalitate sua ac senatus ea praemia consecutum. Docebat etiam quam
veteres quamque iustae causae necessitudinis ipsis cum
Haeduis intercederent, quae senatus consulta quotiens quamque honorifica
in eos facta essent, ut omni tempore totius Galliae
principatum Haedui tenuissent, prius etiam quam nostram amicitiam
adpetissent. Populi Romani hanc esse consuetudinem, ut
socios atque amicos non modo sui nihil deperdere, sed gratia, dignitate,
honore auctiores velit esse; quod vero ad amicitiam
populi Romani attulissent, id iis eripi quis pati posset? Postulavit
deinde eadem quae legatis in mandatis dederat: ne aut Haeduis
aut eorum sociis bellum inferret, obsides redderet, si nullam partem
Germanorum domum remittere posset, at ne quos amplius
Rhenum transire pateretur.
Ariovistus ad postulata Caesaris pauca respondit, de suis virtutibus
multa praedicavit: transisse Rhenum sese non sua
sponte, sed rogatum et arcessitum a Gallis; non sine magna spe magnisque
praemiis domum propinquosque reliquisse; sedes
habere in Gallia ab ipsis concessas, obsides ipsorum voluntate datos;
stipendium capere iure belli, quod victores victis imponere
consuerint. Non sese Gallis sed Gallos sibi bellum intulisse: omnes
Galliae civitates ad se oppugnandum venisse ac contra se
castra habuisse; eas omnes copias a se uno proelio pulsas ac superatas
esse. Si iterum experiri velint, se iterum paratum esse
decertare; si pace uti velint, iniquum esse de stipendio recusare, quod
sua voluntate ad id tempus pependerint. Amicitiam populi
Romani sibi ornamento et praesidio, non detrimento esse oportere, atque
se hac spe petisse. Si per populum Romanum
stipendium remittatur et dediticii subtrahantur, non minus libenter sese
recusaturum populi Romani amicitiam quam adpetierit.
Quod multitudinem Germanorum in Galliam traducat, id se sui muniendi,
non Galliae oppugnandae causa facere; eius rei
testimonium esse quod nisi rogatus non venerit et quod bellum non
intulerit sed defenderit. Se prius in Galliam venisse quam
populum Romanum. Numquam ante hoc tempus exercitum populi Romani Galliae
provinciae finibus egressum. Quid sibi vellet?
Cur in suas possessiones veniret? Provinciam suam hanc esse Galliam,
sicut illam nostram. Ut ipsi concedi non oporteret, si in
nostros fines impetum faceret, sic item nos esse iniquos, quod in suo
iure se interpellaremus. Quod fratres a senatu Haeduos
appellatos diceret, non se tam barbarum neque tam imperitum esse rerum
ut non sciret neque bello Allobrogum proximo
Haeduos Romanis auxilium tulisse neque ipsos in iis contentionibus quas
Haedui secum et cum Sequanis habuissent auxilio
populi Romani usos esse. Debere se suspicari simulata Caesarem amicitia,
quod exercitum in Gallia habeat, sui opprimendi causa
habere. Qui nisi decedat atque exercitum deducat ex his regionibus, sese
illum non pro amico sed pro hoste habiturum. Quod si
eum interfecerit, multis sese nobilibus principibusque populi Romani
gratum esse facturum (id se ab ipsis per eorum nuntios
compertum habere), quorum omnium gratiam atque amicitiam eius morte
redimere posset. Quod si decessisset et liberam
possessionem Galliae sibi tradidisset, magno se illum praemio
remuneraturum et quaecumque bella geri vellet sine ullo eius
labore et periculo confecturum.
Multa a Caesare in eam sententiam dicta sunt quare negotio desistere
non posset: neque suam neque populi Romani
consuetudinem pati ut optime meritos socios desereret, neque se iudicare
Galliam potius esse Ariovisti quam populi Romani.
Bello superatos esse Arvernos et Rutenos a Q. Fabio Maximo, quibus
populus Romanus ignovisset neque in provinciam
redegisset neque stipendium posuisset. Quod si antiquissimum quodque
tempus spectari oporteret, populi Romani iustissimum
esse in Gallia imperium; si iudicium senatus observari oporteret,
liberam debere esse Galliam, quam bello victam suis legibus uti
voluisset.
Dum haec in conloquio geruntur, Caesari nuntiatum est equites Ariovisti
propius tumulum accedere et ad nostros
adequitare, lapides telaque in nostros coicere. Caesar loquendi finem
fecit seque ad suos recepit suisque imperavit ne quod
omnino telum in hostes reicerent. Nam etsi sine ullo periculo legionis
delectae cum equitatu proelium fore videbat, tamen
committendum non putabat ut, pulsis hostibus, dici posset eos ab se per
fidem in conloquio circumventos. Postea quam in
vulgus militum elatum est qua arrogantia in conloquio Ariovistus usus
omni Gallia Romanis interdixisset, impetumque in nostros
eius equites fecissent, eaque res conloquium ut diremisset, multo maior
alacritas studiumque pugnandi maius exercitui iniectum
est.
Biduo post Ariovistus ad Caesarem legatos misit: velle se de iis rebus
quae inter eos egi coeptae neque perfectae essent
agere cum eo: uti aut iterum conloquio diem constitueret aut, si id
minus vellet, ex suis legatis aliquem ad se mitteret.
Conloquendi Caesari causa visa non est, et eo magis quod pridie eius
diei Germani retineri non potuerant quin tela in nostros
coicerent. Legatum ex suis sese magno cum periculo ad eum missurum et
hominibus feris obiecturum existimabat.
Commodissimum visum est C. Valerium Procillum, C. Valerii Caburi filium,
summa virtute et humanitate adulescentem, cuius
pater a C. Valerio Flacco civitate donatus erat, et propter fidem et
propter linguae Gallicae scientiam, qua multa iam Ariovistus
longinqua consuetudine utebatur, et quod in eo peccandi Germanis causa
non esset, ad eum mittere, et una M. Metium, qui
hospitio Ariovisti utebatur. His mandavit quae diceret Ariovistus
cognoscerent et ad se referrent. Quos cum apud se in castris
Ariovistus conspexisset, exercitu suo praesente conclamavit: quid ad se
venirent? an speculandi causa? Conantes dicere prohibuit
et in catenas coniecit.
Eodem die castra promovit et milibus passuum VI a Caesaris castris sub
monte consedit. Postridie eius diei praeter castra
Caesaris suas copias traduxit et milibus passuum duobus ultra eum castra
fecit eo consilio uti frumento commeatuque qui ex
Sequanis et Haeduis supportaretur Caesarem intercluderet. Ex eo die dies
continuos V Caesar pro castris suas copias produxit et
aciem instructam habuit, ut, si vellet Ariovistus proelio contendere, ei
potestas non deesset. Ariovistus his omnibus diebus
exercitum castris continuit, equestri proelio cotidie contendit. Genus
hoc erat pugnae, quo se Germani exercuerant: equitum milia
erant VI, totidem numero pedites velocissimi ac fortissimi, quos ex omni
copia singuli singulos suae salutis causa delegerant: cum
his in proeliis versabantur, ad eos se equites recipiebant; hi, si quid
erat durius, concurrebant, si qui graviore vulnere accepto
equo deciderat, circumsistebant; si quo erat longius prodeundum aut
celerius recipiendum, tanta erat horum exercitatione
celeritas ut iubis sublevati equorum cursum adaequarent.
Ubi eum castris se tenere Caesar intellexit, ne diutius commeatu
prohiberetur, ultra eum locum, quo in loco Germani
consederant, circiter passus DC ab his, castris idoneum locum delegit
acieque triplici instructa ad eum locum venit. Primam et
secundam aciem in armis esse, tertiam castra munire iussit. [Hic locus
ab hoste circiter passus DC, uti dictum est, aberat.] Eo
circiter hominum XVI milia expedita cum omni equitatu Ariovistus misit,
quae copiae nostros terrerent et munitione prohiberent.
Nihilo setius Caesar, ut ante constituerat, duas acies hostem
propulsare, tertiam opus perficere iussit. Munitis castris duas ibi
legiones reliquit et partem auxiliorum, quattuor reliquas legiones in
castra maiora reduxit.
Proximo die instituto suo Caesar ex castris utrisque copias suas eduxit
paulumque a maioribus castris progressus aciem
instruxit hostibusque pugnandi potestatem fecit. Ubi ne tum quidem eos
prodire intellexit, circiter meridiem exercitum in castra
reduxit. Tum demum Ariovistus partem suarum copiarum, quae castra minora
oppugnaret, misit. Acriter utrimque usque ad
vesperum pugnatum est. Solis occasu suas copias Ariovistus multis et
inlatis et acceptis vulneribus in castra reduxit. Cum ex
captivis quaereret Caesar quam ob rem Ariovistus proelio non decertaret,
hanc reperiebat causam, quod apud Germanos ea
consuetudo esset ut matres familiae eorum sortibus et vaticinationibus
declararent utrum proelium committi ex usu esset necne;
eas ita dicere: non esse fas Germanos superare, si ante novam lunam
proelio contendissent.
Postridie eius diei Caesar praesidio utrisque castris quod satis esse
visum est reliquit, alarios omnes in conspectu hostium
pro castris minoribus constituit, quod minus multitudine militum
legionariorum pro hostium numero valebat, ut ad speciem alariis
uteretur; ipse triplici instructa acie usque ad castra hostium accessit.
Tum demum necessario Germani suas copias castris
eduxerunt generatimque constituerunt paribus intervallis, Harudes,
Marcomanos, Tribocos, Vangiones, Nemetes, Sedusios,
Suebos, omnemque aciem suam raedis et carris circumdederunt, ne qua spes
in fuga relinqueretur. Eo mulieres imposuerunt,
quae ad proelium proficiscentes milites passis manibus flentes
implorabant ne se in servitutem Romanis traderent.
Caesar singulis legionibus singulos legatos et quaestorem praefecit, uti
eos testes suae quisque virtutis haberet; ipse a dextro
cornu, quod eam partem minime firmam hostium esse animadverterat,
proelium commisit. Ita nostri acriter in hostes signo dato
impetum fecerunt itaque hostes repente celeriterque procurrerunt, ut
spatium pila in hostes coiciendi non daretur. Relictis pilis
comminus gladiis pugnatum est. At Germani celeriter ex consuetudine sua
phalange facta impetus gladiorum exceperunt. Reperti
sunt complures nostri qui in phalanga insilirent et scuta manibus
revellerent et desuper vulnerarent. Cum hostium acies a sinistro
cornu pulsa atque in fugam coniecta esset, a dextro cornu vehementer
multitudine suorum nostram aciem premebant. Id cum
animadvertisset P. Crassus adulescens, qui equitatui praeerat, quod
expeditior erat quam ii qui inter aciem versabantur, tertiam
aciem laborantibus nostris subsidio misit.
Ita proelium restitutum est, atque omnes hostes terga verterunt nec
prius fugere destiterunt quam ad flumen Rhenum milia
passuum ex eo loco circiter L pervenerunt. Ibi perpauci aut viribus
confisi tranare contenderunt aut lintribus inventis sibi salutem
reppererunt. In his fuit Ariovistus, qui naviculam deligatam ad ripam
nactus ea profugit; reliquos omnes consecuti equites nostri
interfecerunt. Duae fuerunt Ariovisti uxores, una Sueba natione, quam
domo secum eduxerat, altera Norica, regis Voccionis
soror, quam in Gallia duxerat a fratre missam: utraque in ea fuga
periit; duae filiae: harum altera occisa, altera capta est. C.
Valerius Procillus, cum a custodibus in fuga trinis catenis vinctus
traheretur, in ipsum Caesarem hostes equitatu insequentem
incidit. Quae quidem res Caesari non minorem quam ipsa victoria
voluptatem attulit, quod hominem honestissimum provinciae
Galliae, suum familiarem et hospitem, ereptum ex manibus hostium sibi
restitutum videbat neque eius calamitate de tanta
voluptate et gratulatione quicquam fortuna deminuerat. Is se praesente
de se ter sortibus consultum dicebat, utrum igni statim
necaretur an in aliud tempus reservaretur: sortium beneficio se esse
incolumem. Item M. Metius repertus et ad eum reductus est.
Hoc proelio trans Rhenum nuntiato, Suebi, qui ad ripas Rheni venerant,
domum reverti coeperunt; quos ubi qui proximi
Rhenum incolunt perterritos senserunt, insecuti magnum ex iis numerum
occiderunt. Caesar una aestate duobus maximis bellis
confectis maturius paulo quam tempus anni postulabat in hiberna in
Sequanos exercitum deduxit; hibernis Labienum praeposuit;
ipse in citeriorem Galliam ad conventus agendos profectus est.
--
Fusti
| |
| Kadaitcha Man 2005-06-27, 7:46 am |
| Fustigator, <Fustigator@xs4all.nl>, the loose-jowled, stuttering farmhand,
and trainer of circus clowns, stuttered:
> Vitae forma vocatur, "Kadaitcha Man" <nospam@XXXX-off-and-die.com>,
> die Sun, 26 Jun 2005 13:13:03 +0545, in littera
> <6e284f086b5c455a8c9f7506ed8e545c@you.retarded-shit-brained-budgie.com>
> in foro be.politics (et aliis) vere scripsit quod sequitur:
>
>
> Gallia est omnis
C. IVLI Caesaris Commentariorvm De Bello Gallico Liber Primvs
Commentaries on the Gallic War, Julius Caesar, 100 BC-44 BC
Semper vexi subgalia.
| |
| Anonymous 2005-06-27, 5:47 pm |
| In <ugttb1tticreiuktmqff2fem11d6c29rv4@4ax.com>, Fustigator@xs4all.nl wrote:
-----BEGIN GARBAGE-----
>Vitae forma vocatur, "Kadaitcha Man" <nospam@XXXX-off-and-die.com>, die
>Sun, 26 Jun 2005 13:13:03 +0545, in littera
><6e284f086b5c455a8c9f7506ed8e545c@you.retarded-shit-brained-budgie.com>
>in foro be.politics (et aliis) vere scripsit quod sequitur:
>
<snip nearly 1000 lines of stupidity>
-=-
This message was sent via two or more anonymous remailing services.
|
|
|
|
|